Shumë sipërmarrës në Shqipëri gabimisht mendojnë se regjistrimi i emrit të biznesit në Qendrën Kombëtare të Biznesit (QKB) mbron automatikisht edhe markën e tyre. Ky është një mit i rrezikshëm juridik. Nëse keni një logo, një emër produkti apo një slogan që ju identifikon në treg, pa e regjistruar atë pranë Drejtorisë së Përgjithshme të Pronësisë Industriale (DPPI), ju jeni ligjërisht të pambrojtur.
1. Dallimi midis Emrit Tregtar dhe Markës
- Emri në QKB: Ju jep të drejtën të ushtroni aktivitet tregtar si subjekt.
- Marka në DPPI: Ju jep të drejtën ekskluzive të ndaloni të tjerët të përdorin emra ose logo të ngjashme që mund të ngatërrojnë konsumatorin.
2. Parimi “I pari në kohë, i pari në të drejtë”
Legjislacioni shqiptar ndjek parimin e regjistrimit. Kjo do të thotë se e drejta mbi markën i lind atij që paraqet i pari kërkesën për regjistrim pranë DPPI-së, dhe jo domosdoshmërisht atij që e ka përdorur emrin më gjatë në praktikë.
Kujdes: Nëse një konkurrent regjistron markën tuaj përpara jush, ai mund t’ju detyrojë ligjërisht të ndryshoni emrin e biznesit, logon dhe të kërkojë dëmshpërblim për përdorim të paautorizuar.
3. Çfarë përfitoni nga regjistrimi?
Sipas ligjit shqiptar, regjistrimi i markës ju jep këto mbrojtje:
- E drejta e ndalimit: Mund të bllokoni çdo mall që vjen nga importi apo prodhohet brenda vendit me markë të ngjashme.
- Vlera aseti: Marka është një pasuri e paprekshme. Ajo mund të shitet, të jepet me licencë (Franchise) ose të lihet peng në bankë.
- Mbrojtja 10-vjeçare: Regjistrimi është i vlefshëm për 10 vjet me të drejtë rinovimi pafundësisht.
4. Hapat drejt regjistrimit
Procesi në Shqipëri kalon përmes disa fazave teknike:
- Kërkimi paraprak: Për të parë nëse ekziston një markë e ngjashme (për të shmangur refuzimin).
- Klasifikimi: Përcaktimi i klasave të mallrave/shërbimeve sipas Klasifikimit të Nicës.
- Aplikimi dhe Ekzaminimi: DPPI verifikon nëse marka plotëson kushtet ligjore (nëse është dalluese dhe jo përshkruese).
- Publikimi dhe Opozita: Periudha 3-mujore ku palët e treta mund të kundërshtojnë regjistrimin.
Konkluzion: Në një treg gjithmonë e më konkurrues, marka është “fytyra” e biznesit tuaj. Mos e lini sigurinë e investimit tuaj në dorë të rastësisë. Regjistrimi nuk është kosto, por siguracion për të ardhmen e kompanisë.